Het halen van een rijbewijs is een belangrijke stap naar onafhankelijkheid en mobiliteit. In Nederland zijn er specifieke procedures en eisen voor het verkrijgen van een rijbewijs voor verschillende voertuigcategorieën, waaronder de auto (B), motor (A) en bromfiets (AM). Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de theorie- en praktijkexamens, leeftijdsvereisten, kosten en slagingspercentages, gebaseerd op actuele informatie van officiële autoriteitsbronnen.
Het Autorijbewijs (Rijbewijs B)
Het rijbewijs B is het meest voorkomende rijbewijs in Nederland en stelt je in staat om een personenauto te besturen met een maximaal gewicht van 3.500 kg en maximaal 8 personen (exclusief de bestuurder) te vervoeren [Bron: ANWB, Rijbewijs B - Hoe en wat]. Om dit rijbewijs te behalen, moet je zowel een theorie- als een praktijkexamen succesvol afronden en rijgeschikt zijn [Bron: ANWB, Rijbewijs B - Hoe en wat].
Theorie-examen Auto (B)
Het theorie-examen voor de auto mag je afleggen vanaf 16,5 jaar [Bron: Theorie.nl, Wanneer mag je beginnen met auto theorie?, 13 april 2026; Rijschool Hero, Wat is rijbewijs B?, 13 juli 2026]. Je kunt echter al op elke leeftijd beginnen met de voorbereiding [Bron: Theorie.nl, Wanneer mag je beginnen met auto theorie?, 13 april 2026]. Het examen toetst je kennis van verkeersregels, verkeersinzicht en gevaarherkenning [Bron: CBR, Hoe gaat het theorie-examen auto?; Theorie.nl, Auto theorie examen (B) informatie, 25 november 2024].
Inhoud en Formaat: Het auto theorie-examen omvat acht hoofdonderwerpen, waaronder verkeersdeelname, voorrang, bijzondere wegen en manoeuvres, veilig rijden en noodsituaties, verkeerstekens en aanwijzingen, verantwoord deelnemen en milieu, verkeersrecht en voertuigkennis [Bron: Theorie.nl, Auto theorie examen (B) informatie, 25 november 2024; Autorijschool Pascal Holthuis, Het auto-theorie-examen bestaat uit drie onderdelen, 17 februari 2022]. Sinds 7 april 2025 is het examen vernieuwd, waarbij de onderdelen kennis, inzicht en gevaarherkenning gezamenlijk worden getoetst in realistische verkeerssituaties, resulterend in één totaalscore [Bron: onbekend, Hoeveel fouten mag je maken bij theorie examen auto, 22 april 2025].
Het examen bestaat uit 50 vragen, waarvan je er minimaal 44 correct moet beantwoorden om te slagen. Twee testvragen tellen niet mee voor de uitslag [Bron: CBR, Hoe gaat het theorie-examen auto?; Theorie.nl, Auto theorie examen (B) informatie, 25 november 2024; onbekend, Hoeveel fouten mag je maken bij theorie examen auto, 22 april 2025]. De standaard duur van het examen is 30 minuten, maar met extra tijd of persoonlijke begeleiding kan dit 45 minuten zijn [Bron: Theorie.nl, Het complete overzicht: CBR motor theorie-examen van A tot Z]. Na het slagen is je theoriecertificaat 1,5 jaar geldig [Bron: Theorie.nl, Wanneer mag je beginnen met auto theorie?, 13 april 2026; Theorie.nl, Auto theorie examen (B) informatie, 25 november 2024].
Kosten en Slagingspercentage: In 2024 bedroegen de kosten voor het theorie-examen voor auto, motor en bromfiets €48,00, een stijging van €41,00 [Bron: CBR, Tarieven examens 2024 bekend, reserveren mogelijk, 16 oktober 2023; Rijlesboeken.nl, Nieuwe tarieven voor CBR examens in 2024 zijn bekend, oktober 2023; TheorieGO, Zoveel kost het CBR theorie-examen in 2024, 22 oktober 2023]. Voor 2025 is het tarief €50,50 [Bron: Theorie.nl, Auto theorie examen (B) informatie, 25 november 2024]. Er geldt een toeslag van €3,50 voor particuliere theorie-examens om de kosten voor fraudebeheersing te dekken [Bron: Rijlesboeken.nl, Nieuwe tarieven voor CBR examens in 2024 zijn bekend, oktober 2023; TheorieGO, Zoveel kost het CBR theorie-examen in 2024, 22 oktober 2023].
Het landelijk gemiddelde slagingspercentage voor het auto theorie-examen (rijbewijs B) schommelt al jaren rond de 40%. In 2024 lag dit percentage op 39,7% bij de eerste poging [Bron: HaalTheorie, Slagingspercentage CBR per locatie 2026, 29 mei 2026; Nutheorie, Slagingspercentage theorie-examen, 26 mei 2026; onbekend, CBR slagingspercentages 2025]. Dit percentage kan sterk variëren per CBR-locatie [Bron: HaalTheorie, Slagingspercentage CBR per locatie 2026, 29 mei 2026].
Praktijkexamen Auto (B)
Het praktijkexamen voor de auto mag je afleggen vanaf 17 jaar, mits je deelneemt aan 2toDrive (begeleid rijden) en vanaf 18 jaar zelfstandig [Bron: Theorie.nl, Wanneer mag je beginnen met auto theorie?, 13 april 2026; Rijschool Hero, Wat is rijbewijs B?, 13 juli 2026; ANWB, Rijbewijs B - Hoe en wat]. Voorafgaand aan het examen moet je je theorie-examen gehaald hebben, een geldige gezondheidsverklaring ingevuld hebben en je rijschool gemachtigd hebben [Bron: Rijschool Hero, Wat is rijbewijs B?, 13 juli 2026; Rijacademie Uturn, Praktijkexamen rijbewijs B uitgelegd].
Verloop van het Examen: Het praktijkexamen duurt ongeveer 55 minuten [Bron: Rijacademie Uturn, Praktijkexamen rijbewijs B uitgelegd]. Bij aanvang maak je kennis met de examinator, die je identiteitsbewijs en theorie-uitslag controleert. Je ondertekent een oproepformulier/eigen verklaring en leest een kenteken op 25 meter afstand. Ook worden er steekproefsgewijs vragen gesteld over de verlichting of andere technische aspecten van de auto [Bron: Verkeersschool Robijn, Praktijkexamen Rijbewijs B].
Tijdens de examenrit wordt zelfstandig rijgedrag verwacht, inclusief het rijden van een route met behulp van navigatie [Bron: Verkeersschool Robijn, Praktijkexamen Rijbewijs B]. Je krijgt opdrachten zoals inparkeren, keren en rijden op verschillende soorten wegen [Bron: Rijacademie Uturn, Praktijkexamen rijbewijs B uitgelegd].
Bijzondere Verrichtingen: Tijdens het praktijkexamen word je gevraagd twee bijzondere verrichtingen uit te voeren [Bron: theorie-leren.nl, Bijzondere verrichtingen voor het auto praktijk examen; Rijschool Hero, Welke bijzondere verrichtingen zijn er voor het rijbewijs?, 13 juli 2026; Rijschool 023, Auto bijzondere verrichtingen, 15 maart 2019]. Er zijn zeven mogelijke bijzondere verrichtingen: achteruit rijden in een rechte lijn, achteruit rijden in een bocht, parkeren in een haaks of schuin vak, fileparkeren, omkeren door te steken, omkeren door een halve draai en de hellingproef [Bron: theorie-leren.nl, Bijzondere verrichtingen voor het auto praktijk examen; Nutheorie, Bijzondere verrichtingen – alles wat je moet weten voor je theorie-examen; Mijn Autorijles, Bijzondere Verrichtingen Auto (CBR) | Alle Manoeuvres Uitgelegd; Rijschool Hero, Welke bijzondere verrichtingen zijn er voor het rijbewijs?, 13 juli 2026; Rijschool 023, Auto bijzondere verrichtingen, 15 maart 2019; Verkeersschool Robijn, Praktijkexamen Rijbewijs B]. De examinator let hierbij op kijkgedrag, snelheid, positie, veiligheid en controle [Bron: Mijn Autorijles, Bijzondere Verrichtingen Auto (CBR) | Alle Manoeuvres Uitgelegd].
Uitslag en Kosten: Direct na afloop van de rit hoor je of je geslaagd bent [Bron: Verkeersschool Robijn, Praktijkexamen Rijbewijs B; Rijacademie Uturn, Praktijkexamen rijbewijs B uitgelegd]. Bij onvoldoende resultaat ontvang je feedback op een uitslagformulier [Bron: Verkeersschool Robijn, Praktijkexamen Rijbewijs B]. Als het examen wordt afgebroken wegens verkeersgevaarlijk gedrag, geldt een langere wachttijd van minimaal 6 weken voor een herexamen [Bron: CBR, Hoe gaat het praktijkexamen bromfiets?, 10 juli 2023; Bromfiets/scooter rijbewijs (AM) halen — alle stappen].
De kosten voor een praktijkexamen auto (B, BE) bedroegen in 2024 €136,50, een stijging van €125,75 [Bron: CBR, Tarieven examens 2024 bekend, reserveren mogelijk, 16 oktober 2023; Rijlesboeken.nl, Nieuwe tarieven voor CBR examens in 2024 zijn bekend, oktober 2023; TheorieGO, Zoveel kost het CBR theorie-examen in 2024, 22 oktober 2023; theorie examen.nl, Nieuwe CBR tarieven 2024 praktijkexamens en theorieexamens, 17 oktober 2023]. Een faalangstexamen auto kostte in 2024 €191 [Bron: theorie examen.nl, Nieuwe CBR tarieven 2024 praktijkexamens en theorieexamens, 17 oktober 2023].
Het gemiddelde slagingspercentage voor het praktijkexamen rijbewijs B is 49,3%, maar dit verschilt aanzienlijk per CBR-locatie [Bron: Rijloket, Slagingspercentages per CBR-locatie; De Beste Rijscholen, alleslagingspercentages]. Kandidaten die met een schakelwagen afrijden, slagen gemiddeld in 50,2% van de gevallen, terwijl dit met een automaat 35,7% is [Bron: Rijloket, Slagingspercentages per CBR-locatie].
Het Motorrijbewijs (Rijbewijs A, A1, A2)
Het motorrijbewijs is opgedeeld in verschillende categorieën (A1, A2, A), afhankelijk van het vermogen van de motor en je leeftijd [Bron: Rijschool Stroosma, avb en avd motorexamen]. Het proces omvat een theorie-examen en twee praktijkexamens: Voertuigbeheersing (AVB) en Verkeersdeelname (AVD) [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026; Verkeersschool Weijers, AVB en AVD uitgelegd voor motorrijders, 5 augustus 2026; Dek Opleidingen, Motor rijbewijs praktijk halen?; Rijschool Stroosma, avb en avd motorexamen].
Theorie-examen Motor
Het theorie-examen voor de motor mag je afleggen vanaf 17 jaar [Bron: CBR, Motor theorie-examen, 17 jaar; CBR, Motor theorie-examen: voorbereiden, kosten en aanvragen]. De voorbereiding kan echter op elke leeftijd beginnen. Het examen toetst je kennis van verkeersregels, verkeersinzicht, verantwoord rijgedrag, milieu en voertuigtechniek [Bron: Theorie.nl, Het complete overzicht: CBR motor theorie-examen van A tot Z; KNMV, Motorexamen].
Inhoud en Formaat: Het motor theorie-examen behandelt dezelfde acht onderwerpen als het auto-examen, maar met motorspecifieke accenten, zoals de positie op de weg, inhalen, remmen en beschermende kleding [Bron: Theorie.nl, Het complete overzicht: CBR motor theorie-examen van A tot Z]. Van de 50 vragen moet je er minimaal 41 correct beantwoorden om te slagen [Bron: Theorie.nl, Hoeveel fouten theorie examen motor?, 22 april 2025]. De standaard duur van het examen is 30 minuten, met 45 minuten voor examens met extra tijd of persoonlijke begeleiding [Bron: Theorie.nl, Het complete overzicht: CBR motor theorie-examen van A tot Z; KNMV, Motorexamen]. Je theoriecertificaat is na het slagen 1,5 jaar geldig [Bron: Theorie.nl, Het complete overzicht: CBR motor theorie-examen van A tot Z].
Kosten en Slagingspercentage: De kosten voor het theorie-examen motor (categorie A) bedroegen in 2024 €48,00 [Bron: CBR, Tarieven examens 2024 bekend, reserveren mogelijk, 16 oktober 2023; Rijlesboeken.nl, Nieuwe tarieven voor CBR examens in 2024 zijn bekend, oktober 2023; TheorieGO, Zoveel kost het CBR theorie-examen in 2024, 22 oktober 2023]. Het slagingspercentage voor de motortheorie is relatief laag, hoewel er minder mensen zakken dan voor de auto- of scootertheorie [Bron: Theorie.nl, Hoeveel fouten theorie examen motor?, 22 april 2025].
Praktijkexamens Motor (AVB en AVD)
Het motorrijbewijs kent twee praktijkexamens: het examen Voertuigbeheersing (AVB) en het examen Verkeersdeelname (AVD) [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026; Verkeersschool Weijers, AVB en AVD uitgelegd voor motorrijders, 5 augustus 2026]. Je mag starten met praktijklessen zonder theoriecertificaat, maar voor het AVD-examen moet je de theorie wel behaald hebben [Bron: Verkeersschool Weijers, AVB en AVD uitgelegd voor motorrijders, 5 augustus 2026].
AVB (Algemene Voertuigbeheersing): Het AVB-examen vindt plaats op een afgesloten oefenterrein en duurt ongeveer 20 minuten [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026; KNMV, Motorexamen; Nutheorie, AVB Motorexamen Uitgelegd, 28 mei 2026]. Je voert zeven van de twaalf mogelijke bijzondere verrichtingen uit, verdeeld over vier clusters: lopen met de motor, langzame oefeningen, snelle oefeningen en remoefeningen [Bron: Nutheorie, Bijzondere verrichtingen – alles wat je moet weten voor je theorie-examen; KNMV, Motorexamen; Nutheorie, AVB Motorexamen Uitgelegd, 28 mei 2026]. Je moet minimaal vijf oefeningen voldoende afronden, en uit elk cluster minstens één voldoende halen [Bron: Nutheorie, AVB Motorexamen Uitgelegd, 28 mei 2026; KNMV, Motorexamen]. Elke oefening mag één keer worden overgedaan [Bron: KNMV, Motorexamen]. Voorbeelden van oefeningen zijn achteruit parkeren (verplicht), slalom, langzaamrijproef, noodstop en uitwijken [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026; KNMV, Motorexamen; Nutheorie, AVB Motorexamen Uitgelegd, 28 mei 2026]. Het AVB-certificaat is één jaar geldig; binnen die periode moet je slagen voor het AVD-examen [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026].
AVD (Verkeersdeelname): Het AVD-examen richt zich op je rijgedrag in het openbare verkeer [Bron: Rijschool Leiden, AVB en AVD examen uitgelegd, 10 april 2026; Verkeersschool Weijers, AVB en AVD uitgeLet op: dit artikel is met AI samengesteld op basis van publieke nieuwsbronnen en is uitsluitend bedoeld als algemene informatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleand.